Hoe vaak moet je jezelf wegen?

Er zijn twee kampen. Het ene zegt: elke dag wegen, dan zie je precies wat er gebeurt. Het andere zegt: hooguit één keer per week, anders word je gek van de schommelingen.

Het onderzoek wijst redelijk eenduidig één kant op: wie regelmatig zelf weegt, doet het gemiddeld beter. Maar "gemiddeld" is hier het belangrijkste woord van dit artikel.

Wat het onderzoek laat zien

In een Spaanse studie van zes maanden volgden alle deelnemers hetzelfde dieet, met elke week een gesprek bij een diëtist. De helft woog zich daarnaast thuis en hield dat bij in een app; de andere helft stond alleen bij de diëtist op de weegschaal. Na 24 weken was de groep die thuis woog gemiddeld 9,2 kilo afgevallen, tegenover 5,1 kilo in de controlegroep. Ook het vetpercentage en het viscerale vet daalden sterker.

Hoe vaak de thuisgroep precies woog, lag niet vast: minimaal één keer per week, vaker mocht. Een Amerikaanse studie waarin deelnemers juist elke dag op een slimme weegschaal stonden, kwam tot dezelfde conclusie: dagelijks wegen hielp hen meer af te vallen dan de controlegroep.

De verklaring is niet dat wegen op zichzelf iets doet, maar dat het je regelmatig even bij je doel bepaalt. Je ziet terug wat de afgelopen dagen hebben opgeleverd, en dat maakt het makkelijker om vandaag een keuze te maken die daarbij past.

Waarom dagelijks wegen ook rustiger maakt

Dit klinkt tegenstrijdig, maar het volgt uit hoe de cijfers zich gedragen.

Weeg je één keer per week, dan is elk getal een losse waarneming. Sta je toevallig op een dag waarop je vocht vasthoudt, dan lijkt het alsof je een kilo bent aangekomen — en tot volgende week heb je niets om dat mee te corrigeren.

Weeg je dagelijks, dan zie je die schommeling voor wat hij is: ruis rond een lijn. Je leert dat een uitschieter na een avond uit eten niets betekent en twee dagen later weer weg is. Het losse getal wordt daardoor minder belangrijk, niet belangrijker.

Daarom werkt dagelijks wegen alleen als je naar het weekgemiddelde kijkt en niet naar de dag. In de Sacoma-app zie je de trendlijn over je losse metingen heen; die lijn is je resultaat. Waarom die dagelijkse schommeling er is, lees je hier.

Voor wie dagelijks wegen geen goed idee is

Hier past een kanttekening die je in de meeste artikelen hierover niet leest. De Spaanse studie heeft niet gemeten wat het wegen deed met iemands stemming, lichaamsbeeld of eetgedrag. Er staat alleen dat mensen meer afvielen — niet hoe ze zich erbij voelden.

Voor sommige mensen is een dagelijks getal geen neutrale informatie maar een oordeel. Herken je dat de stand op de weegschaal je humeur voor de rest van de dag bepaalt, dat je eetkeuzes ervan afhangen, of dat je vaker dan één keer per dag gaat staan, dan is dagelijks wegen voor jou niet het handige hulpmiddel dat het voor een ander is.

Wekelijks wegen levert in onderzoek nog steeds resultaat op. En helemaal niet wegen, en varen op je buikomvang, je conditie en hoe je kleding zit, is ook een volwaardige keuze. Heb je een verleden met een eetstoornis, overleg dan met je behandelaar voordat je hiermee begint.

Praktisch: hoe dan

• Elke dag op hetzelfde moment — 's ochtends, na het toilet, vóór het ontbijt en het drinken.
• Eén keer, niet vaker. Twee keer op een dag meet je vooral je maaginhoud.
• Kijk naar de lijn, niet naar de dag. Beoordeel je voortgang hooguit één keer per week, en trek pas conclusies na zes weken.
• Sla een dag rustig over. De methode werkt op gemiddelden; één gemiste ochtend verandert niets.

Kort samengevat

Regelmatig zelf wegen werkt gemiddeld beter dan af en toe, en dagelijks wegen kan prima, mits je naar de trend kijkt in plaats van naar het dagcijfer. Merk je dat het getal invloed krijgt op je stemming of je eetgedrag, dan weegt dat zwaarder dan het verschil dat een studie laat zien. Wekelijks is dan beter, en dat is geen tweede keus.

Bronnen

• Effects of Self-Weighing During Weight Loss Treatment: A 6-Month Randomized Controlled Trial. Frontiers in Psychology, 2020. Bekijk de studie
• Daily self-weighing helps study participants lose weight. Duke Global Health Institute, 2013. Bekijk het artikel